Zorg uit Voorzorg

Het programma “Zorg uit Voorzorg” heeft primair als doel de beperkingen bij kwetsbare thuiswonende ouderen te verminderen of zelfs te voorkomen. Dit gebeurt doordat er systematisch wordt gescreend wie mogelijk als kwetsbaar kan worden beschouwd.  Daarnaast wordt er de nodige aandacht geschonken aan deskundigheids-bevordering bij zorgprofessionals en het verbeteren van de communicatie tussen de betrokken zorgprofessionals. Denk daarbij aan huisarts en praktijkondersteuner, ergotherapeut, fysiotherapeut, apotheker, maar ook geriater en andere professionals in de omgeving van de oudere.

Dankzij het programma is er meer tijd om het gehele beeld van de kwetsbare oudere in kaart te brengen. Samen met de oudere kijken we welke acties ondernomen kunnen worden om de oudere zo lang mogelijk in de thuissituatie te kunnen houden. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het adviseren hoe je je huis zodanig kunt inrichten dat de kans op vallen sterk afneemt. Maar het kan ook zijn dat de oudere gewezen wordt op activiteiten in de omgeving waardoor hij/zij weer wat meer in contact komt met leeftijdgenoten.

Onderzoek
Het programma is een onderdeel van het Nationaal Programma Ouderenzorg. De Universiteit Maastricht evalueert de effecten van het programma “Zorg uit Voorzorg”.  Uit een tussenevaluatie onder de deelnemende huisartspraktijken blijkt echter nu al dat het programma zeer gewaardeerd wordt: “we kunnen nu pro actief werken en verwachten zo problemen te voorkomen.

Hoe werkt het programma in de thuissituatie?
14 huisartspraktijken voerden met behulp van Universiteit Maastricht een screening uit onder hun patiëntenbestand van 70+ers. Als op grond van deze screening de oudere als kwetsbaar kon worden beschouwd dan volgde er een persoonlijk gesprek. Dit gebeurde door de praktijkondersteuner bij de oudere thuis, soms met een mantelzorger erbij. In samenspraak met de oudere en de betrokken zorgprofessionals, die hiervoor regelmatig bij elkaar komen werd en wordt een plan opgesteld. De praktijkondersteuner van de huisarts houdt in de gaten dat het plan ook daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Zij is de spil en vraagbaak voor de oudere en betrokken zorgprofessionals bij wie alle informatie samen komt. Honderden ouderen in de regio westelijke mijnstreek worden op deze wijze begeleid. Het project loopt nu ruim een jaar en zal voortduren tot december 2011. Met onder meer zorgverzekeraar CZ wordt bekeken op welke wijze Zorg uit Voorzorg ook na 2011 gecontinueerd kan worden.

Multi Disciplinair Overleg (MDO)
Huisartsen zien bij voorkeur hun patiënten, erover vergaderen is in het algemeen minder populair. Toch is het multidisciplinaire overleg (ofwel MDO) een vast en belangrijk onderdeel van Zorg uit Voorzorg. Bij het maken van het programma van Zorg uit Voorzorg is pittig gediscussieerd over dit MDO. Wie doen eraan mee, hoe vaak, over welke patiënten, etc. 

Inmiddels is gebleken dat dit MDO zeer wordt gewaardeerd. Zorgprofessionals worden gestimuleerd over de grenzen van hun eigen vakgebied te kijken.

Onze overwegingen om deze aanpak te kiezen waren de volgende:
Allereerst komt door de inbreng van verschillende disciplines meer kennis over de patiënt op tafel. Samen met de beschikbare expertise van de deelnemers kan beter worden nagedacht over oplossingen voor de problemen die de patiënt ondervindt door diens beperkingen. Verder is het leerzaam om te weten wat de andere disciplines kunnen bijdragen aan diagnostiek en behandeling. Door elkaar met een zekere regelmaat te zien wordt, zo is de bedoeling, de samenwerking beter, ook bij patiënten die níet besproken worden. Omdat het overleg veel tijd en inzet kost wordt een selectie gemaakt van de patiënten waarbij het overleg het meest lijkt op te leveren.

Zorg uit voorzorg in het ziekenhuis
In de tweede lijn is het project er vooral op gericht om bekende ziekenhuiscomplicaties bij kwetsbare ouderen te voorkomen. Ouderen hebben een vergrote kans op infecties, vallen, ondervoeding, een delier of cognitieve problemen tijdens een ziekenhuisopname. Vandaar dat ook binnen het ziekenhuis alle opgenomen 75-plussers op “kwetsbaarheid” worden gescreend. Zo nodig volgt er een gesprek aan het bed door geriater en geriatrisch verpleegkundige. Ook hier geldt dat er met de oudere en/of familie een plan wordt opgesteld om zoveel mogelijk eerder genoemde risico’s te voorkomen. Uiteraard gebeurt dit in nauw overleg met de hoofdbehandelaar en de verpleegkundigen van de afdeling.