Nieuwsbrief Ketenzorg Dementie, jaargang 2, nummer 2, januari 2011

Zorgtrajectbegeleiding binnen de zorgketen. Een stand van zaken …

Dementie thuis kan veel problemen geven:
Wat is er aan de hand?
Bij wie kan ik terecht met vragen?
Waar halen we meer hulp vandaan?
Wie vertelt ons meer over wat dementie nu eigenlijk is?
Met wie kunnen we over onze emoties praten?
Deze en nog veel meer vragen kunnen op het bordje van een zorgtrajectbegeleider komen.
Uit het Landelijke Dementieprogramma en de pilots (proeftuinen) die de afgelopen jaren gedaan zijn, blijkt dat de inzet van zorgtraject-begeleiders, ook wel casemanagers genoemd, een belangrijke meerwaarde biedt in de (keten)zorg voor dementerenden en hun mantelzorgers. Er werden effecten gezien op verschillend niveau: bij de patiënt, bij de mantelzorger en organisatorisch (gebruik voorzieningen en uitstel opname).

Vanuit de ketenzorg dementie Westelijke Mijnstreek is een werkgroep aan de slag gegaan om het kader voor de inrichting van ZTB in de Westelijke Mijnstreek vorm te geven.

Wat is een zorgtrajectbegeleider en wat doet hij of zij?
Een zorgtrajectbegeleider is in eerste instantie een (onafhankelijk) persoon die deskundig is in de hulpverlening ten aanzien van problematiek rondom dementie. Daarnaast is de zorgtrajectbegeleider uitstekend op de hoogte van de financiering en regelgeving ten aanzien van de inzet en organisatie van de zorg in netwerken en rondom de individuele dementie patiënt en vooral ook de mantelzorg.

De zorgtrajectbegeleider is de persoon die een begeleidingsrelatie heeft met de cliënt met dementie en zijn familie. Hij/zij geeft uitleg over de problemen die met dementie te maken hebben en organiseert samen met de familie de zorg (in nauwe afstemming met de huisarts), die ‘meebeweegt’ met de (vaak neergaande) ontwikkelingen van het dementieproces.
De zorgtrajectbegeleider is een HBO-geschoolde die zich verder bekwaamt in zorgtrajectbegeleiding voor dementie.

Waarom is zorgtrajectbegeleiding nodig?
In de komende decennia zal in onze samenleving het aantal mensen met dementie fors toenemen. Het teruglopen van de regie en grip op het eigen leven is het belangrijkste kenmerk van deze aandoening.
De overheid heeft beleid ingezet om deze groep zoveel mogelijk in de thuissituatie te begeleiden, om (dure) opnames in verpleeghuizen te voorkomen of zo lang mogelijk uit te stellen. Om dit succesvol te laten verlopen, wil de overheid een ondersteunend beleid ontwikkelen voor deze doelgroep. Het mogelijk maken (lees financieren) van het inzetten van zorgtrajectbegeleiding is daar een onderdeel van.

Hoe willen we zorgtrajectbegeleiding inzetten?
De kerngroep deelt de visie van de werkgroep dat het meest ideale is om ook in de Westelijke Mijnstreek de zorgtrajectbegeleider wijkgericht in te zetten, gekoppeld aan één of enkele huisartsen(groeps)praktijken. Starten met een (klein) aantal begin 2011 en wordt geleidelijk aan uitgebouwd op basis van ervaringen en financiële mogelijkheden. De zorgtrajectbegeleider kan dan mensen vanaf beginnende dementie (het ‘niet-pluisgevoel’) tot aan hun overlijden of opname in een zorgcentrum (verpleeghuis) begeleiden.

Wie betaalt dat?
Er is op dit moment nog geen duidelijke, uniforme en structurele financiering. Vanuit de kerngroep is nog een poging gedaan om subsidie te verkrijgen vanuit de zogenaamde innovatiegelden. Helaas is dit verzoek afgewezen omdat dit budget uitgeput was.
Gelukkig heeft het AWBZ Zorgkantoor Zuid-Limburg via een addendum bij de zorginkoop 2011 financiën beschikbaar gesteld om zorgtrajectbegeleiding in de zetten bij mensen met een CIZ-indicatie met grondslag psychogeriatrie die in zorg zijn. De AWBZ-zorgaanbieders Orbis Zorgconcern, Vivantes Zorggroep en Cicero Zorggroep hebben lijsten aan het zorgkantoor aangeleverd van dementerende cliënten die in aanmerking komen voor zorgtrajectbegeleiding.

Hoe verder?
Op korte termijn zullen de AWBZ-zorgaanbieders de zorgtrajectbegeleiders aanstellen en/of werven. Vanuit de samenwerking in de ketenzorg zal getracht worden zo optimaal mogelijk af te stemmen, niet alleen tussen elkaar, maar ook met alle andere partners in de zorgketen. Zo zal bijvoorbeeld met het zorgloket van de gemeenten een goede afstemming en samenwerking nagestreefd worden in het kader van de WMO.
Er  wordt gezocht naar mogelijkheden om zorgtrajectbegeleiding vóór en in die eerste fase van de dementie in te zetten. De huidige wijze van financiering stemt helaas niet helemaal overeen met de visie vanuit de Ketenzorg Dementie Westelijke Mijnstreek. Maar we kunnen aan de slag en al doende leren van ervaringen, met name van de dementerenden en hun mantelzorgers.
Op basis hiervan zal de kerngroep de ketenzorg dementie in de Westelijke Mijnstreek verder optimaliseren en hierover nauw in gesprek gaan met Zorgkantoor en Zorgverzekeraars.

Voor meer informatie: Jos Stevens Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.

Geslaagd symposium ‘Bakens in de Mist, omgaan met dementie’

  In dichte mist togen 163 deelnemers op 16 nov. jl. naar het Congrescentrum Fortunato om
  gedurende de dag diverse presentaties en workshops rondom dementie mee te maken.
  Karin Hillebrand opende de dag met een korte introductie op de documentaire Mist, waartoe zij 5
  jaar lang een echtpaar heeft gevolgd waar de man op jonge leeftijd aan Alzheimer leed.
  Voorafgaand aan de hele documentaire was er eerst nog een informatieve en begrijpelijke
  uitleg van dokter Sipers, klinisch geriater in het Orbis Medisch Centrum, over dementie.
  De documentaire maakte diepe indruk en na de lunch werd in 5 workshops ingegaan op in de
  film belichte thema’s waarmee mensen met dementie en hun mantelzorgers te maken krijgen.
  Vooral de workshop over bewindvoering en de huisartsenrol werden nuttig en informatief bevonden. Terwijl in de workshop over voorzieningen de veelzijdigheid werd gewaardeerd en de MiMakkers een warme indruk achterlieten. MiMakkers zijn geschoolde ‘kunstenaars’.  Zij verstaan de kunst van aandacht, rust en tijd om mensen te laten ervaren dat zij er toe doen en geven daarmee een extra dimensie aan het dagelijkse leven van iemand met dementie. Daarnaast was er een workshop over mantelzorg(ondersteuning) en een heus AlzheimerCafé. De dag werd afgesloten met een algemene toelichting over de aanpak en nabije toekomst van Ketenzorg Dementie in de Westelijke Mijnstreek. Symbolisch werden hier ongeordende blokken in een systeem gebouwd waarmee de kern werd weerspiegeld; het goede dat er al is, benutten, zichtbaar en toegankelijk maken voor mensen met dementie en hun mantelzorgers.
Een casemanager, ook wel zorgtrajectbegeleider genoemd, gaat hieraan een waardevolle bijdrage leveren in 2011!
Als boodschap voor de ketenpartners gaven de deelnemers mee om vooral vanaf het begin de begeleiding te starten van zowel cliënt als mantelzorger, waar ook aandacht uit moet gaan naar het omgaan met iemand met dementie.
De ketenpartners nemen deze adviezen serieus ter harte!

Voor meer informatie: I. Jochem; Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.

 
Streekzorg Westelijke Mijnstreek

 In de Westelijke Mijnstreek slaan acht organisaties, die vrijwilligerszorg leveren, de handen
 ineen onder de noemer ‘Streekzorg Westelijke Mijnstreek’. Zij leveren zorg- en welzijnsdiensten
 aan huis aan mensen met gezondheidsproblemen/beperkingen, die niet zelfredzaam zijn. En dit
 complementair aan de professionele inzet door zorg- en welzijnsaanbieders.
 De acht organisaties zijn: Buddyzorg Limburg, Het Nederlandse Rode Kruis, MEE Zuid-Limburg,
 Nationale Vereniging de Zonnebloem, Partners in Welzijn, Stichting Horizon, Stichting
 Thuishulpcentrale de Brug en Telehulpverlening Limburg. Deze acht organisaties blijven
 autonoom ‘hun dingen doen’, zoals het inzetten van maatjes, buddies, bibliotheek aan huis,
 emotionele steun, thuishulp en aangepaste vakanties. Door samenwerking willen zij de bekendheid van vrijwilligerszorg vergroten, méér vrijwilligers mobiliseren, méér zorgvragers bedienen en bouwen aan de samenwerking met professionele organisaties. Hiertoe is een publiekscampagne gestart, onder meer via de huis aan huis bladen. Streekzorg Westelijke Mijnstreek werkt klantvriendelijk, per gemeente met één loket: het gemeentelijke Wmo- danwel Zorgloket van de gemeenten Beek, Schinnen, Sittard-Geleen en Stein. De loketmedewerkers zorgen voor gerichte verwijzing naar een van de acht partnerorganisaties of het steunpunt Vrijwilligerswerk van Partners in Welzijn.

Voor meer informatie: www.streekzorgwestelijkemijnstreek.nl

Nieuwe voorzieningen in de regio
In 2011 zullen er diverse nieuwe voorzieningen beschikbaar komen voor vooral mensen met dementie die thuis wonen.
Immers, ruim 70% van de mensen met dementie woont thuis, al dan niet met mantelzorg. Om op een goede manier zo lang mogelijk thuis te kunnen blijven wonen, ontwikkelt Orbis Thuis 2 nieuwe producten in 2011.
Dankzij een subsidie van het Zorgkantoor worden momenteel voorbereidingen gestart voor het volgende:

* Versterkend Bewegen
Een bewegings-/sportvoorziening voor mensen met (beginnende) dementie onder begeleiding van een fysiotherapeut. In drie zorgcentra is een ruimte beschikbaar met materialen en apparaten waar 10 mensen met dementie een gericht bewegingsprogramma aangeboden wordt. Onderzoek wijst namelijk uit dat bewegen een heilzaam effect heeft op zowel het geheugen als het lichamelijk welbevinden. En naar een reguliere sportvereniging/-school gaan is voor mensen met dementie nu eenmaal lastig. Vandaar deze specifieke voorziening. Desgewenst kan de mantelzorger in dezelfde tijd/locatie deelnemen aan een ondersteuningsprogramma voor zichzelf. Het leren omgaan met iemand met dementie, het vergroten van de eigen draagkracht en verlagen van de draaglast vormen belangrijke thema’s daarin.
Er zijn voor de deelnemers geen kosten verbonden aan de programma’s.

Voor meer informatie: Henry Dols, Orbis Thuis,  Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.

* Video-begeleiding mantelzorgers
Uit de reacties tijdens het symposium bleek het nogmaals; het omgaan met een dierbare die aan dementie lijdt, is lastig. Iemand verandert bijvoorbeeld qua karakter en heeft geleidelijk aan een andere rol in het gezin. Dat is een verliessituatie die moeilijk kan zijn en tot zorglijke situaties leiden.
Binnenkort zijn er enkele verzorgenden van Orbis Thuis geschoold in het thuis begeleiden van mantelzorgers in de omgang met (probleem)gedrag van een dierbare met dementie. Door het maken van video-opnames van situaties thuis wordt teruggekeken hoe de omgang met elkaar verloopt en waar kansen liggen om beter met de situatie om te gaan. De verzorgende zal de mantelzorger handreikingen geven om bijvoorbeeld onrust te voorkomen, agressie te hanteren en conflicten te vermijden.

Voor meer informatie: Inge Jochem, Orbis Thuis,  Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.

Vooraankondiging bijeenkomst
De titel van de eerstvolgende bijeenkomst van Dialogen rondom het Brein is “Het Brein en Hersengymnastiek” en zal plaatsvinden op woensdag 30 maart a.s. in het Orbis Medisch Centrum. Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met Parkison Service OMC, mevrouw
T. Lustermans en mevrouw V. Vleugels, telefoon: 088 – 459 7811. Bereikbaar tijdens kantooruren van maandag tot en met donderdag.